آیا جرم‌گیری دندان مضر است؟

آیا جرم‌گیری دندان مضر است؟

معمولی‌ترین روش برای جلوگیری از بروز مشکلات سلامتی دندان‌ها، جرم‌گیری دندان (Dental Scaling) است. با این حال هنوز بسیاری از افراد تصور می‌کنند که جرم‌گیری باعث می‌شود تا مینای دندان از بین رفته و دندان لق شود یا این که لثه آسیب ببینید. از این رو جرم‌گیری دندان را به تعویق می‌اندازند و در نهایت با بیماری لثه، تحلیل استخوان و حتی از دست دادن همیشگی دندان مواجه می‌شوند.

مطابق با دستورالعمل AAP و ADA، اگر در زمان مناسب، جرم‌گیری بر روی دندان انجام شود، نه تنها به دندان آسیب وارد نمی‌کند، بلکه از بروز بیماری‌های لثه نیز جلوگیری خواهد نمود. همچنین سلامت دندان‌ها را نیز حفظ خواهد کرد. حال این که جرم‌گیری به چه صورت باید انجام شود و عدم انجام درست و به موقع جرم‌گیری چه آسیب‌هایی به همراه دارد را، در این مطلب برای شما بیان خواهیم نمود.

جرم‌گیری دندان چیست و چرا انجام می‌شود؟

در طول زمان و به مرور بر روی دندان پلاک‌های میکروبی سخت و رسوبات معدنی جمع می‌شوند. این پلاک‌ها و رسوبات را نمی‌توان تنها با مسواک زدن از روی دندان برطرف نمود. لازم است از ابزارهای دستی یا دستگاه‌های التراسونیک استفاده کرد. مهمترین هدف جرم‌گیری در واقع تمیز کردن شکل ظاهری دندان نیست؛ بلکه انجام این کار از بروز مشکلات بسیاری جلوگیری خواهد نمود.

افرادی که همواره با مشکل التهاب لثه مواجه هستند، یا بوی بدی از دهان آنها خارج می‌شود، باید جرم‌گیری انجام دهند. همچنین جرم‌گیری از خونریزی لثه، تحلیل استخوان و لق شدن دندان نیز جلوگیری خواهد نمود. به خاطر داشته باشید که جرم‌ها اگر برای مدت زمان طولانی بر روی دندان باقی بمانند، دیگر با نخ دندان و مسواک قابل حذف نیستند. از این رو باید حتما زیر نظر دندانپزشک اقدام به جرم‌گیری نمایید.

تفاوت جرم دندان با پلاک میکروبی

بسیاری از مردم به اشتباه تصور می‌کنند که جرم دندان همان پلاک میکروبی موجود بر روی دندان است. در حالی که این دو کاملا با یکدیگر تفاوت دارند.

• پلاک میکروبی: پلاک‌های میکروبی به سرعت بعد از مسواک زدن بر روی دندان تشکیل شده و بی‌رنگ و نرم هستند. درون این پلاک‌ها میلیون‌ها باکتری وجود دارد که از غذا تغذیه شده و سپس اسید تولید می‌کنند. در صورتی که به صورت منظم با استفاده از مسواک زدن از روی دندان پاک نشوند، تبدیل به جرم خواهند شد.
• جرم دندان: جرم‌ها ساختاری سفت و سخت دارند. نمی‌توان به راحتی آنها را با روش‌های ساده در خانه از بین برد. در صورتی که از بین نروند نیز، محلی برای تجمع باکتری‌ها می‌شوند. این مسئله می‌تواند در طولانی مدت منجر به آسیب زدن لثه و بروز بیماری‌های لثه گردد.

فرق جرم‌گیری، بروساژ و پولیش دندان

جرم‌گیری دندان با دیگر روش‌های درمان همچون پولیس و بروساژ متفاوت است. در روش جرم‌گیری دندانپزشک متخصص جرم‌های سخت و رسوبات زیر و روی لثه را حذف می‌کند. در حالی که پولیش یا بروساژ بعد از جرم‌گیری به منظور صیقلی کردن سطح دندان انجام می‌شوند. اصولا دندانپزشکان هر دوی این فرایندها را به صورت همزمان بر روی دندان انجام می‌دهند. از این رو بسیاری تصور می‌کنند که جرم‌گیری همان بروساژ است.

آیا جرم‌گیری دندان به مینا و لثه آسیب می‌زند؟

جرم‌گیری اگر زیر نظر دندانپزشک متخصص و به صورت اصولی انجام شود، به هیچ عنوان آسیبی به مینای سالم دندان وارد نمی‌کند. با این روش تنها پلاک و جرم و رسوبات سخت از روی سطح دندان برداشته می‌شود. حتی اگر از دستگاه اولتراسونیک نیز برای جرم‌گیری استفاده شود، تنها رسوبات معدنی از بین می‌روند و هیچ آسیبی به بافت سالم دندان وارد نخواهد شد.

برای جلوگیری از بروز این مشکلات، می‌توان به دو روش اقدام به جرم‌گیری نمود:

• جرم‌گیری عمیق: اگر جرم به زیر لثه نفوذ کرده و پاکت‌های لثه‌ای بر روی استخوان ایجاد نموده است، باید از روش جرم‌گیری عمیق استفاده شود. در این روش هم جرم حذف می‌شود و هم سطح ریشه دندان صاف می‌گردد تا بتوان دوباره لثه را به ریشه متصل کرد. انجام جرم‌گیری به صورت عمیق بسیار موثر بوده و از نیاز به جراحی لثه در بسیاری از بیماران نیز جلوگیری خواهد نمود.
• جرم‌گیری سطحی: افرادی که دارای جرم سطحی بر روی دندان هستند و هنوز با بیماری لثه مواجه نشده‌اند، می‌توانند به صورت سطحی اقدام به جرم‌گیری نمایند.

عوارض موقت بعد از جرم‌گیری دندان

در حالت معمول و طبیعی، هر فرد بعد از جرم‌گیری ممکن است به صورت موقت با برخی عوارض مواجه شود. عوارضی همچون:

• حساسیت به نوشیدنی‌های سرد و گرم
• احساس زبری موقت روی دندان
• خونریزی خفیف لثه (اگر خونریزی شدید و مداوم شود، باید حتما به پزشک مراجعه کنید)
• التهاب جزئی بافت لثه (افزایش شدت التهاب و خروج چرک یا ترشحات بدبو از اطراف لثه، خطرناک بوده و باید به دندانپزشک مراجعه شود)
• احساس فاصله بیشتر بین دندان‌ها

جرم‌گیری برای چه کسانی حساس‌تر است؟

جرم‌گیری دندان برای برخی از افراد به دلیل داشتن شرایط ویژه، از حساسیت بیشتری برخوردار است. از این رو باید تحت مراقبت بیشتری اقدام به جرم‌گیری نمایند. افرادی همچون:

• خانم‌های باردار (جرم‌گیری در سه ماهه دوم بارداری)
• بیماران قلبی و دیابتی
• جرم‌گیری دندان با وجود لمینت، کامپوزیت یا ایمپلنت

مراقبت‌های ضروری قبل و بعد از جرم‌گیری

برای این که بتوانید حساسیت نسبت به جرم‌گیری و التهاب دندان را کاهش دهید و سریع‌تر بهبود یابید، باید برخی مراقبت‌های ضروری را قبل و بعد از جرم‌گیری مد نظر قرار دهید. به عنوان مثال، پس از درمان تا چند ساعت از مصرف غذاهای داغ یا سرد خودداری کنید. همیشه بهداشت دهان و دندان را با استفاده از مسواک نرم و نخ دندان جدی بگیرید.

جرم‌گیری دندان با بیمه پایه و تکمیلی

بسته به عوامل متعدد بسیاری هزینه جرم‌گیری محاسبه می‌شود. با این حال برخی بیمه‌ها هزینه جرم‌گیری را پوشش می‌دهند. بیمه‌های تکمیلی اصولا در شرایط خاص هزینه جرم‌گیری را پرداخت می‌کنند که بسته به میزان پوشش و سقف تعهدی که دارند، متغیر است. از این رو بهتر است پیش از جرم‌گیری در خصوص پرداخت هزینه توسط بیمه پایه یا تکمیلی اطلاعات کسب کنید.

هر چند وقت یک‌بار باید جرم‌گیری کرد؟

نمی‌توانیم یک زمان ثابت را برای جرم‌گیری دندان در همه افراد تعیین نماییم. با این حال افرادی که از سلامت دهان مناسب برخوردار هستند، بهتر است هر 6 الی 12 ماه یکبار زیر نظر دندانپزشک معاینه شده و در صورت نیاز اقدام به جرم‌گیری نمایند. اما افرادی که به بیماری لثه مبتلا هستند، بیماران دیابتی، افراد سیگاری و افرادی که جرم دندان آنها سریع تشکیل می‌شود، باید هر 3 الی 4 ماه زیر نظر دندانپزشک اقدام به جرم‌گیری نمایند.

مقایسه جرم‌گیری سطحی و عمیق

کلام آخر

جرم‌گیری دندان یک راهکار موثر و عالی برای جلوگیری از بروز مشکلات لثه و دندان است. به خاطر داشته باشید که انجام این روش درمانی به هیچ عنوان به مینای دندان آسیب وارد نمی‌کند. تنها باید زیر نظر دندانپزشک متخصص و با روش اصولی اقدام به جرم‌گیری نمایید. حساسیت، خونریزی کم و التهاب جزئی بعد از جرم‌گیری موقتی بوده و پس از چند روز برطرف خواهد شد. اگر تمامی مراقبت‌های لازم بعد از جرم‌گیری را رعایت کنید، روند جرم‌گیری درست طی شده و لثه سریع‌تر ترمیم خواهد شد.