اگر پیچ ایمپلنت بیفتد چه کنیم؟ دلایل و روش های پیشگیری
دکتر احسان کریمی
20 آذر 1404
ایمپلنت دندانی یکی از مطمئنترین روشهای جایگزینی دندان است، اما در برخی موارد ممکن است پیچ آن شل شود یا بیفتد و بیمار را دچار نگرانی کند. این اتفاق نهتنها ظاهر لبخند را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه میتواند نشانهای از مشکلی جدیتر در ساختار ایمپلنت باشد. شناخت دلایل افتادن پیچ ایمپلنت، از جمله فشار بیش از حد، التهاب لثه یا اشتباه در نصب، کمک میکند تا سریعتر واکنش نشان دهید و از آسیبهای بیشتر جلوگیری کنید. در ادامه به روشهای ضروری هنگام افتادن پیچ و راهکارهای مؤثر برای پیشگیری از این مشکل میپردازیم.
دلایل افتادن پیچ ایمپلنت
پیچ ایمپلنت دندان نقش حیاتی در تثبیت پروتز و انتقال نیروهای جویدن دارد. افتادن یا شل شدن پیچها یکی از مشکلات رایج در درمانهای ایمپلنت است که میتواند ناشی از عوامل مختلفی باشد. شناخت دقیق این دلایل به پیشگیری و درمان بهموقع کمک میکند.
۱. نصب نادرست یا گشتاور غیرمناسب
اگر این پیچ با گشتاور نامناسب بسته شود، یا زاویه نصب آن درست نباشد، احتمال شل شدن آن افزایش مییابد. گشتاور کم باعث میشود پیچ نتواند فشارهای جویدن را تحمل کند و گشتاور زیاد ممکن است پیچ یا پایه را دچار تنش بیش از حد کند.
۲. طراحی نادرست پروتز یا ایمپلنت
پروتزهایی که با ایمپلنت همراستا نیستند یا طراحی آنها باعث توزیع ناصحیح نیروهای جویدن شود، میتوانند منجر به فشار غیرمتوازن روی پیچ شوند و نهایتاً شل شدن یا افتادن آن را به همراه داشته باشند.
۳. جویدن نیروهای بیش از حد (Overloading)
افرادی که عادت به دندان قروچه یا فشار زیاد هنگام جویدن دارند، ممکن است پیچ ایمپلنت تحت نیروهای شدید قرار گیرد. این فشارها میتوانند باعث لق شدن تدریجی یا شکستن پیچ شوند.
۴. کیفیت پایین مواد یا سازنده ایمپلنت
استفاده از پیچهای با آلیاژ ضعیف یا ایمپلنتهای با کیفیت پایین، احتمال شکست یا افتادن پیچ را افزایش میدهد. مواد نامرغوب مقاومت کافی در برابر فشارهای مداوم ندارند و زودتر دچار مشکل میشوند.
۵. عفونت یا التهاب اطراف ایمپلنت (Peri-implantitis)
عفونت بافت نرم یا استخوان اطراف ایمپلنت باعث تحلیل استخوان و کاهش ثبات ایمپلنت میشود. کاهش پایداری ایمپلنت به طور غیرمستقیم باعث شل شدن پیچ میشود، حتی اگر خود پیچ سالم باشد.
۶. عوامل سیستمیک و سلامتی بیمار
بیماریهایی مانند دیابت کنترل نشده، پوکی استخوان یا مصرف داروهای خاص که تراکم استخوان را کاهش میدهند، میتوانند ثبات ایمپلنت را کاهش داده و خطر شل شدن پیچ را بالا ببرند.
شل شدن یا افتادن پیچ ایمپلنت معمولاً نتیجه ترکیبی از چند عامل است و پیشگیری آن با رعایت تکنیک صحیح نصب، انتخاب مواد باکیفیت و مراقبت منظم از سلامت دهان امکانپذیر است. توجه به جزئیات کوچک در هر مرحله، نقش مهمی در طول عمر ایمپلنت دارد.
روش های پیشگیری افتادن پیچ ایمپلنت
افتادن پیچ ایمپلنت یکی از مشکلات شایع در دندانپزشکی ایمپلنت است که میتواند باعث ناراحتی بیمار، کاهش عملکرد پروتز و حتی آسیب به استخوان شود. خوشبختانه با رعایت چندین روش پیشگیرانه میتوان احتمال این مشکل را به حداقل رساند.
1. انتخاب پیچ و ایمپلنت مناسب:
انتخاب پیچ و ایمپلنت با کیفیت بالا و مناسب با نوع استخوان و موقعیت قرارگیری، اولین قدم در پیشگیری از افتادن پیچ است. پیچهایی با جنس مقاوم و طراحی مناسب برای توزیع نیروهای جویدن باعث میشوند فشار وارد بر اتصال ایمپلنت به حداقل برسد و از شل شدن پیچ جلوگیری شود.
2. رعایت اصول سفت کردن پیچ (Torque صحیح):
سفت کردن پیچ با میزان گشتاور استاندارد و مطابق دستورالعمل سازنده، از مهمترین روشهای پیشگیری است. استفاده از دستگاه تورک مناسب باعث میشود پیچ نه کمسفت باشد که لق شود و نه بیش از حد که خطر شکست یا آسیب به ایمپلنت ایجاد شود.
3. استفاده از پیچهای ضد شل شدن یا اتصالات ویژه:
برخی پیچها دارای طراحی ضد شل شدن یا واشرهای مخصوص هستند که از حرکت پیچ در طول زمان جلوگیری میکنند. این پیچها با مقاومت در برابر نیروهای جانبی، احتمال افتادن پیچ را کاهش میدهند و دوام پروتز را افزایش میدهند.
4. توزیع مناسب نیروهای جویدن:
طراحی پروتز و قرارگیری ایمپلنت باید به گونهای باشد که نیروهای جویدن به صورت یکنواخت روی پیچها توزیع شود. اعمال نیروهای نامتقارن یا شدید میتواند باعث شل شدن پیچ شود، بنابراین اصلاح تماس دندانها و تنظیم اکلوزال اهمیت بالایی دارد.
5. بررسی و نگهداری منظم:
این پیچ باید در مراجعات دورهای توسط دندانپزشک بررسی و در صورت لزوم سفت شود. مراقبتهای منظم، شناسایی مشکلات اولیه و انجام اقدامات پیشگیرانه، از شل شدن یا افتادن پیچ جلوگیری میکند و طول عمر ایمپلنت را افزایش میدهد. با رعایت اصول انتخاب و نصب صحیح پیچ، توزیع نیروها، استفاده از تجهیزات مناسب و نگهداری منظم، میتوان تا حد زیادی از افتادن این پیچ پیشگیری کرد و عملکرد پروتز را بهینه نگه داشت.
اگر پیچ ایمپلنت بیفتد چه کنیم؟
اگر پیچ ایمپلنت دندان به هر دلیلی شل شود یا بیفتد، ممکن است نگرانیهای زیادی برای بیمار ایجاد شود. این اتفاق میتواند ناشی از مشکلات فنی، فشار بیش از حد یا عفونت باشد و نیاز به رسیدگی سریع دارد تا از آسیب به بافتهای اطراف و خود ایمپلنت جلوگیری شود. در ادامه، راهکارهایی برای مواجهه با این وضعیت را بررسی میکنیم:
۱. مراجعه فوری به دندانپزشک
اگر این پیچ شما بیفتد، اولین و مهمترین اقدام، مراجعه فوری به دندانپزشک است. حتی اگر هیچ درد یا ناراحتی حس نمیکنید، افتادن پیچ میتواند نشاندهنده شل شدن ایمپلنت، آسیب به بافت لثه یا حتی مشکل در استخوان اطراف ایمپلنت باشد. دندانپزشک با بررسی بالینی و تصویربرداری ممکن است تصمیم بگیرد پیچ را دوباره سفت کرده، آن را تعویض کند یا در موارد شدیدتر ایمپلنت را بازبینی کند. تأخیر در مراجعه میتواند منجر به عفونت، تحلیل استخوان یا از دست رفتن ایمپلنت شود.
۲. جمعآوری و نگهداری پیچ افتاده
اگر این پیچ افتاد، آن را گم نکنید و در ظرف تمیز یا کیسه پلاستیکی نگهداری کنید و به دندانپزشک تحویل دهید. گاهی دندانپزشک میتواند از همان پیچ دوباره استفاده کند، یا با بررسی آن، علت شل شدن را تشخیص دهد. در صورت گم شدن یا آسیب دیدن پیچ، نیاز به جایگزینی آن خواهد بود که ممکن است هزینه و زمان بیشتری ببرد.
۳. جلوگیری از فشار روی ایمپلنت
تا زمان مراجعه به دندانپزشک، از جویدن با سمت ایمپلنت خودداری کنید و غذاهای نرم بخورید. فشار غیرضروری روی محل ایمپلنت شل شده میتواند باعث آسیب بیشتر به بافت اطراف یا شکست ایمپلنت شود. همچنین رعایت بهداشت دهان با مسواک نرم و شستشو با دهانشویه ضدعفونیکننده میتواند از عفونت جلوگیری کند، بدون آنکه فشار زیادی به محل وارد شود.
۴. بررسی علت شل شدن پیچ توسط دندانپزشک
پس از مراجعه، دندانپزشک علت شل شدن پیچ را بررسی میکند؛ دلایل میتوانند شامل فشار زیاد هنگام جویدن، اشتباه در سفت کردن اولیه پیچ، تحلیل استخوان اطراف ایمپلنت، یا مشکلات طراحی پروتز باشند. تشخیص صحیح علت، از وقوع مجدد این مشکل جلوگیری میکند و ممکن است نیاز به تعویض پیچ، تغییر پروتز یا تقویت استخوان داشته باشد. افتادن پیچ ایمپلنت وضعیت اورژانسی محسوب نمیشود، اما بدون پیگیری میتواند باعث مشکلات جدی شود. مراجعه سریع، نگهداری صحیح پیچ و رعایت نکات بهداشتی و جلوگیری از فشار روی ایمپلنت، کلید حفظ سلامت دندان و ایمپلنت شما است.
سخن پایانی
از دست رفتن یا افتادن پیچ ایمپلنت میتواند تجربهای نگرانکننده باشد، اما با مراقبتهای دقیق و رعایت بهداشت دهان، بسیاری از این مشکلات قابل پیشگیری است. مراجعه منظم به دندانپزشک، انتخاب پیچ و ایمپلنت با کیفیت و اجتناب از فشارهای ناگهانی روی دندانها میتواند ریسک افتادن پیچ را به حداقل برساند. با آگاهی و اقدامات پیشگیرانه، سلامت طولانیمدت ایمپلنتها تضمین شده و لبخند شما پایدار و سالم باقی میماند.