ایمپلنت دیجیتال چیست؟
دکتر احسان کریمی
12 اردیبهشت 1404
ایمپلنت دیجیتال یکی از پیشرفتهترین روشهای کاشت دندان است که با کمک اسکن دیجیتال از دهان، قالبگیری دقیق و بدون نیاز به روشهای سنتی انجام میشود. این فناوری امکان برنامهریزی سریعتر درمان و کاهش تعداد جلسات را فراهم میکند. با تصویربرداری سهبعدی، دندانپزشک میتواند ضخامت و ارتفاع استخوان را با دقت بیشتری بررسی کرده و ایمپلنت را با کیفیت بالاتر و کمترین خطا جایگذاری کند. در نتیجه، موفقیت درمان افزایش یافته و تجربهی راحتتری برای بیمار رقم میخورد. در ادامه به بررسی مزایا و معایب، روش اجرای آن میپردازیم.
ایمپلنت دیجیتال
ایمپلنت دیجیتال یا روش پانچ، تحولی نوین در عرصه دندانپزشکی به شمار میآید که با بهرهگیری از فناوریهای دیجیتال، دقت و ایمنی درمان را به طور چشمگیری افزایش داده است. در این شیوه پیشرفته، با کمک رایانه و نرمافزارهای سهبعدی محل دقیق قرارگیری ایمپلنت (ریشه مصنوعی دندان) از پیش تعیین میشود، به همین دلیل بسیاری از خطرات احتمالی که در روشهای سنتی وجود داشت، از بین میرود. در نتیجه، پروتزها با نهایت دقت و ظرافت در جای خود قرار میگیرند و احتمال بروز مشکلات آتی برای بیمار به حداقل میرسد.
این روش به ویژه برای افرادی که از جراحیهای سنگین واهمه دارند یا شرایط جسمانی ویژهای دارند، بسیار مناسب است. بیماران سالمند، افراد دارای بیماریهای مزمن همچون مشکلات قلبی-عروقی، فشار خون بالا، اختلالات انعقادی و سایر بیماریهای خاص، بهترین کاندیدا برای استفاده از این نوع ایمپلنت هستند؛ زیرا این تکنیک به دلیل ماهیت کم تهاجمی خود، خونریزی و درد بسیار کمی داشته و فرآیند بهبود را نیز تسریع میکند. در نهایت، این نوع ایمپلنت با کاهش خطرات و بهبود کیفیت درمان، گام بزرگی در ارتقای سلامت دهان و دندان محسوب میشود.
مراحل انجام ایمپلنت دیجیتال
در ادامه به بررسی کامل هر کدام از مراحل ایمپلنت دیجیتال خواهیم پرداخت:
۱. تصویربرداری و اسکن دیجیتالی
در نخستین گام از فرآیند ایمپلنت دیجیتال، دندانپزشک با استفاده از فناوریهای پیشرفته مانند اسکنر داخل دهانی یا دستگاه سی بی سی تی (CBCT)، از دهان بیمار تصویربرداری سهبعدی انجام میدهد. این تصاویر بسیار دقیق، اطلاعات جامعی درباره وضعیت استخوان فک، محل عبور اعصاب و موقعیت دندانهای مجاور ارائه میکنند. به کمک این دادههای ارزشمند، پزشک میتواند ارزیابی دقیقی از شرایط بیمار داشته باشد و روند درمان را با آگاهی کامل آغاز کند.
۲. طراحی و برنامه ریزی جراحی
پس از دریافت تصاویر دیجیتال، دادههای به دست آمده وارد نرمافزارهای تخصصی طراحی درمان میشود. این نرمافزارها امکان شبیهسازی دقیق جایگذاری ایمپلنت را فراهم میکنند و بهترین موقعیت، زاویه و عمق کاشت را مشخص میسازند. این مرحله، دقت درمان را به میزان قابل توجهی افزایش داده و احتمال بروز خطاهای انسانی را تا حد زیادی کاهش میدهد. همچنین، بیمار میتواند پیش از جراحی نهایی، نتیجه احتمالی کار را مشاهده کند و با اطمینان بیشتری تصمیم بگیرد.
۳. ساخت راهنمای جراحی (Surgical Guide)
بر اساس برنامهریزی انجام شده، یک راهنمای جراحی سفارشی با استفاده از تکنولوژی پرینت سهبعدی ساخته میشود. این قالب جراحی همانند یک الگو عمل میکند و مسیر دقیق جایگذاری ایمپلنت را مشخص میکند. استفاده از راهنمای جراحی باعث میشود که دندانپزشک با دقت میلیمتری عمل کند و ایمپلنت را در مناسبترین موقعیت ممکن در استخوان فک قرار دهد. این ابزار باعث افزایش سرعت، دقت و ایمنی جراحی میشود.
۴. جراحی کم تهاجمی و کاشت ایمپلنت
با در اختیار داشتن راهنمای جراحی، عمل کاشت ایمپلنت به صورت کمتهاجمی انجام میشود؛ به این معنا که نیازی به برش وسیع لثه یا بخیههای زیاد وجود ندارد. به همین دلیل، بیمار پس از جراحی، درد، خونریزی و تورم کمتری را تجربه میکند و روند بهبودی نیز سریعتر خواهد بود. این روش نوین، راحتی و آسایش بیشتری برای بیمار فراهم میکند و نتایج نهایی درمان را بهبود میبخشد.
۵. قرار دادن روکش نهایی
پس از آنکه ایمپلنت طی چند ماه به خوبی با استخوان فک جوش خورد (فرآیند اوسئواینتگراسیون)، نوبت به مرحله قرار دادن روکش یا تاج دندانی میرسد. قالبگیری دیجیتال از ایمپلنت انجام شده و روکش اختصاصی بیمار با استفاده از تکنولوژی طراحی و ساخت دیجیتال (CAD/CAM) ساخته میشود. این روکش، نه تنها از نظر زیبایی کاملاً مشابه دندان طبیعی است، بلکه از نظر عملکرد نیز بالاترین کیفیت را ارائه میدهد. در نهایت، لبخندی زیبا، طبیعی و بادوام به بیمار بازگردانده میشود.
مزایای ایمپلنت دیجیتال چیست؟
استفاده از فناوریهای دیجیتال در کاشت ایمپلنت، تحولی چشمگیر در دندانپزشکی ایجاد کرده است. این روش نسبت به روشهای سنتی، دقت بیشتری دارد، ناراحتی بیمار را کاهش میدهد و زمان انجام عمل را کوتاهتر میکند. در ادامه به مهمترین مزایای ایمپلنت دیجیتال میپردازیم:
- 1. افزایش دقت در کاشت ایمپلنت: ایمپلنتهای دیجیتال با کمک تکنولوژیهایی مانند اسکن سهبعدی و طراحی دیجیتال، امکان برنامهریزی دقیق محل قرارگیری ایمپلنت را فراهم میکنند. این دقت بالا باعث میشود که ایمپلنت در بهترین زاویه و موقعیت در استخوان فک قرار بگیرد و نتیجه نهایی هم از نظر زیبایی و هم از نظر عملکرد، ایدهآل باشد.
- 2. ناراحتی کمتر برای بیمار: یکی از بزرگترین مزایای ایمپلنت دیجیتال، کاهش میزان ناراحتی در حین و پس از عمل است. به دلیل اینکه محل دقیق کاشت پیش از شروع عمل مشخص شده و جراحی با کمترین میزان برش و آسیب به بافتها انجام میشود، بیمار درد کمتری را تجربه میکند و دوره نقاهت او کوتاهتر خواهد بود.
- 3. کاهش زمان جراحی: با استفاده از سیستمهای دیجیتال، کل فرآیند کاشت ایمپلنت سریعتر پیش میرود. آمادهسازی دقیق قبل از عمل باعث میشود که جراح دندانپزشک بتواند در زمان کوتاهتری ایمپلنت را جایگذاری کند که این موضوع هم استرس بیمار را کاهش میدهد و هم کارایی مطب را بالا میبرد.
- 4. قرارگیری دقیقتر ایمپلنت و کاهش خطر عوارض: برنامهریزی دیجیتال کمک میکند تا ایمپلنت در بهترین ناحیه از استخوان فک جایگذاری شده و فاصله ایمن با اعصاب، سینوسها و سایر ساختارهای حساس حفظ شود. این دقت بالاتر، خطر بروز عوارضی مثل آسیب عصبی یا سینوزیت را به طور چشمگیری کاهش میدهد.
معایب ایمپلنت دیجیتال دندان
با وجود اینکه روش ایمپلنت دیجیتال در مقایسه با روشهای سنتی دندانپزشکی عوارض کمتری دارد، اما همچنان میتواند با برخی مشکلات همراه باشد. مهمترین عوارض احتمالی این روش عبارتند از:
مهمترین عیب ایمپلنت دیجیتال اینست که با توجه به رخ دادن نقص های استخوان و بافت نرم پس از کشیدن دندان در بسیاری از کیس ها متاسفانه قابل اجرا نیست و در مواردی که عرض و ارتفاع مناسب استخوان و ضخامت مناسب بافت نرم داشته باشیم میتوان از این روش استفاده کرد
همچنین میتوان به عنوان معایب به موارد زیر هم اشاره داشت:
- 1. بروز عفونت در محل کاشت دندان: یکی از شایعترین عوارض ایمپلنت دیجیتال، ایجاد عفونت در ناحیه جراحی است. اگر بهداشت دهان و دندان به خوبی رعایت نشده یا مراقبتهای پس از عمل به درستی انجام نشود، میکروبها میتوانند به محل کاشت نفوذ کرده و باعث التهاب و عفونت شوند.
- 2. عقبنشینی بافت لثه اطراف ایمپلنت: گاهی اوقات، پس از کاشت ایمپلنت، بافت لثه دچار تحلیل یا عقبرفتگی میشود. این وضعیت میتواند باعث نمایان شدن پایه ایمپلنت و در نتیجه آسیبپذیری بیشتر دندان و حتی کاهش زیبایی لبخند شود.
- 3. التهاب سینوسها: در مواردی که ایمپلنت در فک بالایی و نزدیک به حفرههای سینوسی کاشته میشود، احتمال بروز التهاب یا عفونت در سینوسها وجود دارد. این عارضه میتواند باعث درد، فشار و ناراحتی در ناحیه صورت و سر شود.
- 4. عدم اتصال صحیح ایمپلنت به استخوان فک: یکی دیگر از مشکلات احتمالی، عدم موفقیت در جوش خوردن ایمپلنت با استخوان فک است. اگر فرآیند "اسئواینتگریشن" (اتصال استخوان به ایمپلنت) به خوبی انجام نشود، ایمپلنت ممکن است شل شده و نیاز به برداشت یا تعویض داشته باشد.
سخن پایانی
در این مقاله مراحل ایمپلنت دیجیتال را شرح دادیم. با استفاده از گاید، از اعصاب دندان محافظت شده به شرط اینکه عرض و ارتفاع استخوان و ضخامت بافت نرم مناسب داشته باشید؛ بنابراین با خیالی آسوده آماده یک درمان با درد کمترباشید. جای خالی دندان میتواند خنده را سخت کند؛ اما ایمپلنت راهی مؤثر برای جبران آن است. با این حال، برخی افراد به دلیل ترس از جراحیهای سخت، از انجام این روش خودداری میکنند.
دکتر احسان کریمی انواع خدمات دندانپزشکی شامل ایمپلنت و پروتزهای متکی بر ایمپلنت، درمان ریشه دندان، ترمیمی و زیبایی، پروتزهای ثابت و متحرک، ونیر کامپوزیت و لمینت های سرامیکی و خدمات دندانپزشکی اطفال را با تجربه و دانش روز و بهره گیری از تکنولوژی های روز دندانپزشکی به بیماران ارائه میدهند.